Overgewicht is NIET ongezond

May 10, 2021
 

Jarenlang dacht ik, net als 95% van alle mensen en zorgprofessionals, dat overgewicht ongezond is.

Ik geloofde de leugen dat overgewicht zou kunnen zorgen voor een hoge bloeddruk, een kortere levensverwachting, gewrichtsproblemen en allerlei andere kwalen. En een paar jaar geleden geloofde ik zelfs dat ik moest afvallen voor mijn gezondheid omdat ik diabetes type 2 heb. 

Die leugens geloof ik nu niet meer. Sterker nog, ik weet nu dat er absoluut geen wetenschappelijk bewijs is dat overgewicht ongezond is, en ik weet nu ook dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat afvallen en gewichtsverlies gezond is. 

Sterker nog.... ik ga je vertellen dat mensen met overgewicht een langere levensverwachting hebben dan mensen met een normaal BMI!!

 

LUISTER VIA: APPLE PODCASTS | SPOTIFY | SOUNDCLOUD

 

 

Als iedereen het gelooft, dan moet overgewicht wel ongezond zijn, toch?

Natuurlijk krijg ik telkens als ik dat vertel, reacties van ongeloof en tegenargumenten. 

Een huisarts die zegt: natuurlijk is overgewicht ongezond! Ik krijg continu mensen met overgewicht die last hebben van een te hoog cholesterol en een te hoge bloeddruk. 

En mijn vader, die ook huisarts is geweest, heeft mij meerdere keren verteld dat ik moest afvallen voor mijn gezondheid. In podcast 8 - De 1e stap om van je eetbuien af te komen heb ik bijvoorbeeld gedeeld hoe hij mij serieus toesprak toen ik erachter kwam dat ik diabetes had, en mij vertelde dat ik nu echt moest gaan afvallen. 

Als zoveel mensen, en zelfs artsen geloven dat overgewicht ongezond is, dan moet het toch wel waar zijn, of niet?!

NIET DUS!!

De mythes die we geloven over overgewicht zijn gebaseerd op leugens en absoluut niet op wetenschappelijk onderzoek!! 

En niet alleen zijn deze mythes niet waar, ze zijn ook nog eens schadelijk! 

Het is schadelijk om mensen te vertellen dat ze moeten afvallen voor hun gezondheid 

Sterker nog, het is discriminerend om mensen te vertellen dat ze moeten afvallen voor hun gezondheid! Daarnaast laat onderzoek zien dan diëten door je calorieën te verminderen de ontstekingsreacties in je lichaam verhoogt.

Deze ontstekingsreacties kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van hartziekten, hoge cholesterol, diabetes, gewrichtsproblemen als artritis, fibromyalgie en zelfs de ontwikkeling van kanker. Daarnaast kunnen deze ontstekingsreacties ook voor mentale problemen als depressie, zelfmoord, stemmingswisselingen en zelfs schizofrenie zorgen. 

Kom je dus bij de dokter voor 1 van de bovenstaande problemen en krijg je het advies om op dieet te gaan? Dan kan dat er dus voor zorgen dat je problemen verergeren. 

Dus met alles gezegd, later we dieper ingaan op overgewicht en gezondheid

Ik ga je vertellen...

1 - Waarom er geen bewijs is dat gewichtsverlies je gezondheid verbetert 

2 - Dat je door overgewicht niet eerder dood gaat, sterker nog, dat je met overgewicht een langere levensverwachting hebt dan mensen met een normaal gewicht

3 - Hoe het komt dat BMI geen goede indicatie is van je gezondheid 

4 - Dat je vetpercentage niet van invloed is op het ontwikkelen van ziekten. 

5 - Waarom diëten slecht voor je is en er niet voor zorgt dat je afvalt

Dus laten we beginnen.    

 

Gewichtsverlies is slecht voor je gezondheid

Laten we beginnen met introspectie. Voordat we het gaan hebben over de feiten rondom overgewicht en gezondheid, vraag je eens af...

Hoeveel mensen ken jij die denken dat ze zich beter zullen voelen als ze zijn afgevallen? 

Ten minste 1 toch? 

En je voelt je ook beter als je bent afgevallen, dat heb ik zelf tientallen keren ervaren. Maar... het feit dat ik dat tientallen keren heb ervaren is het probleem. 

Het afvallen zelf is niet zo moeilijk. Het gewicht eraf houden.... dat is wél het probleem!!

En het gewicht eraf houden is niet alleen een probleem voor jou of voor mij. De mensen die na een dieet niet weer opnieuw aankomen, zijn even uniek als mensen die 105 worden terwijl ze al hun hele leven een pakje per dag roken. Het komt wel voor maar het is de uitzondering op de regel. 

Daarom is de eerste mythe die ik met je wil bespreken als volgt:

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat gewichtsverlies je gezondheid verbetert

Het feit is: 

Er bestaat letterlijk geen enkel onderzoek dat aantoont dat er een manier is om je gewicht er blijvend af te houden.

Laat me dat op een andere manier zeggen, want dit is echt super belangrijk.

Er is letterlijk geen wetenschappelijk bewijs dat aantoont dat een dieet, een lifestyle verandering of zelfs een operatie als een maagverkleining voor blijvend gewichtsverlies zorgt!!

Sterker nog:

Na een dieet eindigen veel mensen zwaarder dan hun start gewicht!

Veel van de mensen die zijn afgevallen, komt binnen een paar jaar niet alleen weer aan, ze eindigen op een gewicht dat zwaarder is dan het gewicht dat ze hadden voordat ze probeerden af te vallen. 

Dit betekent niet alleen dat diëten niet werkt. Dit betekent ook dat er geen wetenschappelijk bewijs kàn zijn dat gewichtsverlies de gezondheid verbetert, omdat er geen wetenschappelijke studies zijn waarbij het gewichtsverlies blijvend is. 

Wetenschappelijke studies naar gewichtsverlies en gezondheid:

De onderzoeken die claimen dat gewichtsverlies goed is voor je gezondheid, zijn gebasseerd op gewichtsverlies op de korte termijn. Het is inderdaad waar dat in al die studies de deelnemers gezonder werden als ze afvielen maar..... om af te vallen gingen de deelnemers gezond eten en meer sporten. En we weten allemaal: gezond eten en meer sporten is goed voor onze gezondheid! Dat betekent dus dat die studies helemaal niet aantonen dat gewichtsverlies goed is voor je gezondheid. Deze studies tonen aan dat sporten en gezond eten goed is voor je gezondheid, niet het gewichtsverlies. 

En dan nog het volgende: Als gewichtsverlies of vetvermindering je gezondheid zou verbeteren, dan zou het ook betekenen dat liposuctie een positieve invloed zou hebben op alle gezondheidsproblemen die gerelateerd zouden zijn aan overgewicht. Natuurlijk is daar onderzoek naar gedaan en wat blijkt: Liposuctie heeft absoluut geen invloed op de gezondheidsproblemen die voor overgewicht zouden zorgen. 

 


Conclusie 1:
Er is geen bewijs dat gewichtsverlies of vetvermindering je gezondheid verbetert.


 

Het wordt echter nog gekker. Verschillende epidemiologische onderzoeken tonen het tegenovergestelde aan van wat we allemaal geloven. Want wat blijkt uit deze onderzoeken? Keer op keer wordt er aangetoond dat gewichtsverlies gerelateerd is aan verhoogde sterftecijfers.

Serieus, WTF?!!

Dit was voor mij niet te geloven; we worden allemaal verteld dat gewichtsverlies goed is voor onze gezondheid en nu blijkt het tegenovergestelde?!! Hoe dan?!!

Maar niet alleen is het zo dat afvallen slecht is voor onze levensverwachting... Er is ook nog eens ontzettend veel wetenschappelijk onderzoek waaruit het volgende blijkt:

Mensen met overgewicht leven langer

Mensen die in de categorie 'overgewicht' vallen leven langer dan mensen die in de categorie 'normaal' gewicht vallen. Niet alleen is er onderzoek dat dit aantoont, deze conclusies worden ook nog eens ondersteund door de statistieken van de Amerikaanse overheid. Deze statistieken, gepubliceerd door het U.S. Centre for Disease Control and Prevention bewijzen dat de onderzoeksresultaten kloppen en dat mensen in de categorie 'overgewicht' langer leven dan mensen in de categorie normaal gewicht. 


Conclusie 2:
Er is bewijs dat mensen in de categorie 'overgewicht' langer leven dan mensen in de categorie 'normaal' gewicht. 


 

Een goede vraag is daarom.... hoe wordt eigenlijk bepaald of iemand overgewicht heeft? Over welk gewicht dan? Wanneer is een gewicht 'overgewicht'?

Om te meten of iemand in een gezonde gewichtscategorie valt wordt de BMI gebruikt. En wat blijkt... 

BMI meet niet of iemand gezond is

Je BMI geeft alleen maar informatie over jouw gewicht in relatie tot je lichaamslengte. Je BMI geeft helemaal geen informatie over de status van jouw gezondheid. 

Dus wanneer heeft iemand dan overgewicht? Om dat te bepalen worden de volgende richtlijnen gebruikt: 

  • BMI onder 25 is normaal
  • BMI 25 - 30 is overgewicht 
  • BMI boven 30 is obese 

Welk gewicht ongezond is wordt bepaald door de farmaceutische industrie

Toen de US in de jaren 80 besloot om BMI onder te verdelen in verschillende gezondheidscategorieën bleek dat gewicht pas een invloed had op gezondheid vanaf een BMI hoger dan 40. Toch werd er besloten om de grens voor een gezond gewicht op een BMI van 25 te zetten en de grens voor obesitas boven een BMI van 30.

Als gewicht pas gezondheidsproblemen met zich meebrengt vanaf een BMI van boven de 40, waarom noemen we een BMI van boven de 25 dan al overgewicht?

Toen Health at Every Size wetenschapper Linda Bacon aan het bestuur vroeg waarom ze dat zo hadden besloten, terwijl er geen onderzoek was dat aangaf dat een BMI onder de 40 ook maar enige invloed had op fysieke gezondheid, zeiden ze dat ze werden gedwongen om te conformeren aan de internationale standaarden die door de WHO waren bepaald. 

Nou kan het zijn dat je denkt: OK, een gezond gewicht is gebaseerd op de standaarden van de WHO, dan zal het wel goed zijn toch? FOUT!!

Want wat blijkt.......  de WHO heeft haar standaarden voor een gezond gewicht gebaseerd op de data van de Interenational Obesity Taskforce ofwel de IOTF. En... de grootste geldschieters van de IOTF waren op dat moment 2 farmaceutische bedrijven die afslankpillen op de markt brachten. 

Dit betekent dus dat de BMI categorie die wij nu gebruiken om te beoordelen of iemand wel of niet een gezond gewicht heeft zijn ontwikkeld door de farmaceutische industrie, die er dus baat bij heeft dat wij geloven dat overgewicht gevaarlijk is en dat zij de oplossing daarvoor hebben! 


Conclusie 3:
BMI is geen goede manier om te bepalen of iemand wel of niet gezond is.


 

Maar is dan alle kennis die we hebben over overgewicht verkeerd? Het is toch echt wel waar dat zwaarlijvige mensen veel gezondheidsproblemen hebben? Ja, dat is zeker waar. Maar dat er een aantal gezondheidsproblemen vaker voorkomen bij mensen die wat zwaarder zijn betekent nog niet dat het hun lichaamsvet is dat voor die gezondheidsproblemen zorgt!

Vetpercentage is niet van invloed op de ontwikkeling van ziektes.

Dat bij overgewicht een aantal gezondheidsproblemen vaker voorkomen betekent nog niet dat het overgewicht zelf de oorzaak is van die problemen, alleen dat ze vaak samen voorkomen. Natuurlijk is dat op zichzelf wél interessante informatie, ondanks dat we hier geen oorzaak / gevolg conclusies uit kunnen trekken. 

Waarom dat niet kan wil ik verduidelijken met een wat minder beladen voorbeeld dat wordt gebruikt in het boek 'Body Respect'. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat hartproblemen vaker voorkomen bij kale mannen dan bij mannen met een volle bos haar. Als we nu dezelfde oorzaak / gevolg conclusie zouden trekken als dat wordt gedaan bij overgewicht, dan kun je dus zeggen: 

Kaalheid zorgt voor hartproblemen. Of toch niet?

Toch niet. Kaalheid zorgt namelijk niet voor hartproblemen. Wat onderzoek aantoont is dat kale mannen een hoger testosteron niveau hebben, en dat een hoger testosteron niveau de kans op hartproblemen vergroot. Zowel kaalheid als hartproblemen worden dus beide door het testosteron niveau beïnvloed, daarom komen ze vaak samen voor. 

Als we nu kijken de gezondheidsproblemen die vaak bij overgewicht voorkomen, dan zien we daar behoorlijk wat factoren die kunnen verklaren waarom overgewicht en gezondheidsproblemen zo vaak samen voorkomen, bijvoorbeeld lichamelijke fitheid en conditie, stress en het jo-jo-en van het gewicht. 

 


Conclusie 4:
Overgewicht is niet de oorzaak van gewichtgerelateerde problemen.


 

En zelfs als je ik je nog steeds niet heb kunnen overtuigen, dan is het nog steeds belangrijk om je te beseffen: 

Diëten is slecht voor je (en zorgt er niet voor dat je afvalt!)

Er is tal van onderzoek dat aantoont dat diëten niet werkt én dat het zelfs ontzettend ongezond is.

Bijvoorbeeld een onderzoek naar de deelnemers van het afslankprogramma The Biggest Loser.  

Wat blijkt?!  95% van hen is na het programma weer aangekomen en een groot deel van hen is 6 jaar na het programma zelfs zwaarder dan voordat ze startten.

Maar wat nog erger is, door het diëten is hun stofwisseling zo ontzettend vertraagd dat ze voor de rest van hun leven op een hongerdieet moeten, anders komen ze nog meer aan. Ze verbranden zo'n 800 kcal per dag minder dan normale mensen!

 

Wat ik nog meer shockerend vind is het effect dat diëten heeft op ons zelfbeeld. 

Linda Bacon PhD en schrijfster van het boek, Health at Every Size, heeft onderzocht of diëten zorgt voor een betere gezondheid. 

Twee jaar lang volgde zij voor haar onderzoek twee groepen vrouwen met overgewicht. Groep 1 ging op een goed gebalanceerd dieet onder begeleiding van professionals, groep 2 kreeg de vrijheid om te eten wat ze wilden. 

Zoals verwacht vielen de vrouwen uit groep 1 in het begin af en hun gezondheid verbeterde. Dat is tenslotte wat een dieet doet, toch? Ervoor zorgen dat je afvalt en dat je fysiek gezonder wordt? Toch niet.....

Aan het einde van de 2-jarige studie waren alle deelnemers weer aangekomen, en zelfs zwaarder dan toen ze met het programma begonnen!! (En dat terwijl ze nog steeds het dieet volgden!!)

Daarnaast waren ze fysiek ongezonder dan toen ze met het programma begonnen: hun bloeddruk, cholestrohol  en LDL was verhoogd. Maar misschien nog wel erger. Mentaal ging het niet goed met hen. Hun zelfvertrouwen was drastisch gedaald en ze hadden symptomen van depressie.  


Dat diëten voor gewichtstoename zorgt is al veel langer bekend

Al tijdens de 2e wereldoorlog is aangetoond dat diëten ervoor zorgt dat je aankomt én dat het voor psychische problemen zorgt. 

Tijdens het Minesota Uithongersings Experiment werd onderzoek gedaan naar de beste manier om uitgehongerde soldaten weer op een gezond gewicht te krijgen. 

Om dat te onderzoeken werd een groep mannen gevraagd om aan het begin van het programma af te vallen, zodat ze na het gewichtsverlies konden testen wat de beste manier was om weer aan te komen. 

De deelnemers van het programma werden allemaal specifiek gescreend op fysieke én mentale gezondheid. Alleen deelnemers met uitzonderlijke wilskracht en mentale veerkracht werden toegelaten. 

De deelnemers woonden 6 maanden lang in een in een speciaal complex zodat er gemonitord kon worden hoeveel en wat ze aten. Ze mochten het complex wel verlaten, maar hun maaltijden werden door het onderzoeksteam geregeld. Ze werden op een dieet gezet dat in die tijd werd gezien als een uithongeringsdieet: 1600 kcal

 


Persoonlijk heb ik regelmatig diëten geprobeerd waarin ik maar 1250 kcal mocht eten. In die tijd had ik 1600 kcal waarschijnlijk veel gevonden. Bizar toch? Dat 1600 kcal eigenlijk een uithongeringsdieet is?! 


 

Anyway... Wat gebeurde er met de deelnemers van het experiment? Ze verloren gewicht en hun energie en kracht begon onmiddellijk af te nemen. Ze hadden geen interesse meer in de dingen die ze eerder interessant vonden en begonnen de hele dag op eten te focussen. Ze lazen kookboeken, hadden het met elkaar over eten en raakten geïrriteerd als het eten niet op tijd klaar was. Ze begonnen eten naar hun kamers te smokkelen en hadden stiekem eetbuien.

Wat belangrijk is om te onthouden, is dat deze deelnemers speciaal geselecteerd waren vanwege hun wilskracht en mentale veerkracht, en ondanks dat begonnen ze stiekem te eten!! 

Hun stiekeme eetbuien werden uiteindelijk zo'n issue voor de voortgang van het experiment dat de deelnemers uiteindelijk continu gechaperoned werden om te voorkomen dat ze stiekem gingen eten. 

 

Laat dat even bezinken...... 

Deze deelnemers met uitzonderlijke wilskracht konden zich niet aan het dieet houden zonder dat ze onder contante supervisie stonden!! 

 

Diëten is slecht voor je mentale gezondheid

Naast de eetbuien had het diëten nog een ander psychologisch effect. Elke deelnemer kreeg last van onzekerheid en depressieve gevoelens. 

En dit was nog maar het begin van het experiment. Toen de deelnemers uiteindelijk genoeg waren afgevallen, werd er onderzocht wat de beste manier was om ze weer een gezond gewicht te laten krijgen. De onderzoekers gingen ervan uit dat een langzamere verhoging van hun caloriebehoefte het gezondste zou zijn. Daarom werden de deelnemers in verschillende groepen verdeeld. De 1e groep mocht weer 2000 kcal eten, de 2e groep 2400 kcal en de 3e groep 3200 kcal. 

Wat bleek, bij groep 1 en 2 was er geen verbetering, sommige deelnemers werden zelfs nog angstiger en depressiever tijdens dit herstelproces. ==>> Dit is belangrijk voor ons om bij stil te staan, want dit laat zien dat je emotioneel en hormonaal nog een tijdje behoorlijk getriggerd kan worden als je herstelt na een dieet. 

De 3e groep, die weer 3200 kcal mocht eten, ging het snelste vooruit. Het enige dat dus voor verbetering zorgde was eten!

Eetbuien als reactie op diëten

Aan het einde van het programma waren er nog 12 deelnemers mentaal gezond genoeg om in het complex te blijven en te onderzoeken wat er gebeurde nadat hun gewicht weer hersteld was. 

Deze mannen werden vrijgelaten in wat ze aten en deden. En wat bleek....

Toen ze mochten eten zonder restricties aten deze deelnemers tussen de 5000 kcal en 11.000 kcal!!

Ze deelden dat ze nog steeds de hele dag aan eten dachten. En deze 12 waren de meest gezonde van het hele stel!! 

En nog belangrijker... 

Na het experiment waren alle deelnemers zwaarder dan toen ze met het experiment startten. 

 

Dus de vraag is....

Zorgt afvallen er echt voor dat jij beter in je vel zit? Waarschijnlijk niet. 

Sterker nog... de kans is groot dat diëten ervoor zorgt dat:

1. je geobsedeerd raakt door eten

2. je eetbuien krijgt

3. je stofwisseling vertraagt

4. je basis gewicht toeneemt

5. je onzekerheid en een depressie krijgt

 

Het is dus echt tijd om die behoefte om af te vallen achter je te laten. 

Alleen dan kun je gaan ontspannen en vrijheid ervaren. Als je stopt met de huidige versie van jezelf te vergelijken met de beste versie van jezelf dan kun je eindelijk meer zelfvertrouwen gaan voelen en je gevoel van eigenwaarde vergroten. 

Je zelfverzekerd voelen doe je niet door af te vallen, je zelfverzekerd voelen doe je door te stoppen met denken dat je pas goed genoeg bent als je bent afgevallen!! Je zelfverzekerd voelen doe je door elke dag te proberen jezelf te accepteren, precies zoals je nu bent!!

 

Waarom geloven we nog steeds in diëten?

Hoe komt het dat we zo verkeerd worden geïnformeerd? Hoe komt het dat zelfs huisartsen zoals mijn vader, 100% geloven dat het gezond is om af te vallen terwijl dit helemaal niet het geval is?!

Ik vroeg daarom aan mijn vader (Albert Jansen, huisarts, oprichter van het Con Amore opleidingsinstituut en schrijver van het boek Ziek Beter Best) waar hij zijn kennis vandaan had. Hij vertelde mij dat er tijdens zijn studie geneeskunde erg weinig tijd werd besteed aan voeding en diëtiek, maar dat hij daar wel heeft geleerd dat overgewicht ongezond was. 

Nou is dat wel meer dan 30 jaar geleden, maar nog steeds denken de meeste huisartsen dat gewichtsverlies voor gezondheidsverbetering zorgt. Waarom is het niet algemeen bekend dat dit niet waar is?!

Het bewijs wordt in de doofpot gestopt

In het boek 'Body Respect' vertellen Linda Bacon en Lucy Aphramor dat zelfs de Amerikaanse overheidsstatistieken aantonen dat mensen in de overgewichtcategorie minstens even lang leven als mensen met een 'normaal' gewicht. Onder veel druk werden deze statistieken uiteindelijk gepubliceerd in het vooraanstaande Journal of the American Medical Association maar..... wel in combinatie met de opdracht naar gezondheidsorganisaties dat ze deze informatie moesten negeren, en dat overgewicht nog steeds een bedreiging is. Dat is toch wel vreemd.

Ze zeggen dus:

Uit onze statistieken blijkt dat dikke Amerikanen even oud worden als normale Amerikanen, maar we willen wel dat jullie tegen dikke Amerikanen blijven zeggen dat hun overgewicht slecht is voor hun gezondheid. 

Het feit is, er zijn een heleboel instanties die er baat bij hebben dat wij geloven dat we moeten afvallen voor onze gezondheid. Dit zorgt ervoor dat de onderzoeken die aantonen dat overgewicht niets met gezondheid te maken heeft geen media aandacht krijgen. 

Er wordt super veel geld verdiend aan afvallen

In 2019 werd er wereldwijd aan gewichtsmanagement meer dan $192.2 miljard verdient

Hiervan werd ongeveer $4,7 miljard uitgegeven aan maaltijdrepen en maaltijdvervangers,  $655 miljoen aan medicatie tegen overgewicht, $5,98 miljard aan maagverkleiningen,  en $2,25 miljard aan 'light' producten

Er zijn dus zeker instanties die er baat bij hebben als wij blijven denken dat overgewicht ongezond is. En... laat het nou juist die instanties zijn die het meeste onderzoek naar gezondheid en gewichtsverlies sponsoren. 

Het is dus aan ons om meer bewustzijn te creëren. In podcast 8 deel ik hoe belangrijk het is dat wij daar zelf het juiste voorbeeld in gaan zijn. Een voorbeeld in hoe we leven, en een voorbeeld in wat we communiceren. Stop met jezelf te veroordelen voor hoe je eruit ziet en durf jezelf te laten zien. 

Ga staan voor wie je bent, zonder schaamte over hoe je eruit ziet. En draag deze boodschap uit: 

Overgewicht is NIET ongezond!!

Ben je fan van deze podcast?

Schrijf je dan in voor onze wekelijkse Eetbui Vrij Leven Liefdesbrief met inspiratie, tips, video's, gratis trainingen, aanbiedingen & krijg een melding zodra de volgende podcast online staat!

Aanmelden

Binge de laatste post

Te dik voor de zomer?

Jun 07, 2021

Morgen ga ik op dieet!

May 29, 2021

Mijn weg als ondernemer - een interview door Websites Voor Therapeu...

May 19, 2021

Hi, Ik ben Rose

Ik heb meer dan 20 jaar lang last gehad van eetbuien, ongeveer elk dieet gevolgd dat je kunt bedenken en dat allemaal terwijl ik zelf psycholoog ben ㋛

Gelukkig ben ik nu eetbui vrij en kan ik elke dag leven in verbinding met mijn gevoel van eigenwaarde en zelfliefde.

Mijn missie? Om andere emotie-eters te leren hoe ze eetbui vrij kunnen leven en zich elke dag fantastisch kunnen voelen!